Ricotta to charakterystyczny, miękki produkt serwatkowy, który wyróżnia się delikatną, ziarnistą konsystencją oraz subtelnym, lekko słodkim smakiem. Początkowo produkowana była we Włoszech jako sposób na maksymalne wykorzystanie serwatki pozostałej po wytwarzaniu serów podpuszczkowych. Ostatnie lata przyniosły temu serowi znaczący wzrost popularności – zarówno ze względu na jego łagodność i wartości odżywcze, jak i uniwersalność w kuchni[1][2][3][5][7].
Charakterystyka i pochodzenie ricotty
Ricotta nie jest tradycyjnym serem otrzymywanym bezpośrednio z mleka; to produkt powstały dzięki powtórnej obróbce serwatki, będącej ubocznym efektem przy produkcji serów jak mozzarella. Nazwa seru pochodzi od włoskiego słowa „ricotta”, czyli „ponownie ugotowany”, i odnosi się do procesu, w którym serwatka jest ponownie podgrzewana z dodatkiem kwasu (najczęściej kwasu cytrynowego lub octu), by wytrącić pozostałe w niej białka. Następnie skrzep odcedza się, a masa uzyskuje kremową, delikatną strukturę, zachowując lekko ziarnistą konsystencję[1][3][4][7][8].
Najwcześniejsze wzmianki o serze ricotta pochodzą z II wieku n.e. i pojawiają się u greckiego pisarza Ateneusza. Ricotta wywodzi się głównie ze środkowych i południowych regionów Włoch, takich jak Abruzja i Marche, gdzie produkowana była tradycyjnie z mleka krowiego, koziego, owczego lub bawolego[3][5][6].
Proces produkcji i skład ricotty
Unikalny proces wytwarzania ricotty opiera się na zakwaszaniu oraz powtórnym podgrzewaniu serwatki, co pozwala zagęścić pozostałe w niej białka. Serwatka może pochodzić z różnych rodzajów mleka, a czasem do mieszanki dodaje się jeszcze niewielką ilość mleka lub śmietany, by uzyskać bogatszą strukturę. Kluczowymi składnikami są serwatka, kwas cytrynowy albo ocet, rzadziej stosuje się także sól. Tak powstała masa zostaje odcedzona i formowana w niewielkie opakowania, najczęściej 250-gramowe[1][2][4][7][8][9].
Pod względem odżywczym ser ricotta zawiera od 20 do 30% tłuszczu oraz cechuje się relatywnie niską wartością kaloryczną na tle innych serów. Jego lekko słodki, delikatny smak oraz aksamitna konsystencja sprawiają, że doskonale komponuje się z wieloma składnikami i potrawami[1][5].
Zastosowania kulinarne ricotty
Wszechstronność wykorzystania ricotty doceniają zarówno kucharze, jak i amatorzy. Ten miękki ser świeży idealnie sprawdza się w potrawach na zimno i na ciepło. Ricotta jest używana do dań słodkich – na przykład w ciastach czy deserach oraz do dań wytrawnych, w tym nadzień, klusek i sosów. W kuchni włoskiej stanowi częsty składnik farszów do makaronów podawanych z sosem, bazą do tart, kremów i pizzy. Może również stanowić alternatywę dla takich serów jak mozzarella czy mascarpone, choć ricotta ma bardziej ziarnistą strukturę i łagodny smak w porównaniu do śmietankowego mascarpone[1][2][4][5][7].
Korzystają z niej kucharze poszukujący składnika nie tylko o niskiej kaloryczności, ale i o delikatnym charakterze. Ricotta wykorzystywana jest coraz częściej w takich daniach jak sałatki, pieczone warzywa czy różnorodne wypieki z wykorzystaniem sera. Ser ten podkreśla świeżość sezonowych warzyw i owoców. Jego neutralność pozwala łączyć go z wieloma przyprawami i składnikami zarówno kuchni włoskiej, jak i kuchni światowej[1][2][4][5][7].
Obecne trendy i dostępność ricotty
Popularność sera ricotta stale rośnie także poza Italią, w tym w Polsce. Jest on szeroko dostępny w supermarketach, a konsumenci mogą wybierać między wersjami produkowanymi z mleka krowiego, owczego, a nawet bawolego. Obserwuje się również wzrost zainteresowania ekologicznymi wersjami tego produktu. Dziś ricotta nie jest już wyłącznie domeną tradycyjnej kuchni włoskiej – zyskuje uznanie jako składnik zdrowych śniadań, lekkich deserów czy alternatywa dla tłustszych serów kremowych[2][4][9].
Dzięki swojej różnorodności pod względem smaku i tekstury ser ricotta inspiruje zarówno profesjonalnych kucharzy, jak i miłośników eksperymentów kulinarnych do tworzenia nowych połączeń i potraw. Współczesne trendy żywieniowe promują wszechstronność i naturalność tego produktu oraz jego walory zdrowotne[2][4][9].
Podsumowanie
Ser ricotta to miękki produkt serwatkowy o delikatnej konsystencji, produkowany tradycyjnie we Włoszech z serwatki po produkcji serów podpuszczkowych. Charakteryzuje się niską kalorycznością, łagodnym smakiem i wszechstronnością zastosowań – od deserów po dania wytrawne. Jego historia sięga starożytności, a współcześnie zdobywa popularność jako zdrowy i uniwersalny składnik w kuchni[1][2][3][4][5][6][7][8][9].
Źródła:
- [1] https://pl.wikipedia.org/wiki/Ricotta
- [2] https://www.carrefour.pl/inspiracje/gotuj-z-nami/co-to-ricotta
- [3] https://b2b.kuchnieswiata.com.pl/ser-ricotta-250g/12-francia
- [4] https://mamyito.pl/blog/ser-ricotta-jak-smakuje-i-z-czym-warto-jesc/
- [5] https://www.przepisy.pl/blog/co-to-jest-ricotta-co-to-za-ser
- [6] https://schroniskobukowina.pl/ser-ricotta-galbani
- [7] https://winotoskanii.pl/product-pol-2998-Ricotta-Italiana-bialy-ser-250g.html
- [8] https://terazgotuje.pl/skladniki-i-produkty/news-ten-ser-powinni-jesc-zwlaszcza-seniorzy-wzmacnia-kosci-popra,nId,7555933
- [9] https://mleczniepodkasztanem.pl/produkt/eko-ser-ricotta-250-g/
PolacyNaSardynii.pl to portal prowadzony przez zespół pasjonatów, którzy Sardynię pokochali na tyle, by uczynić ją swoim domem. Pokazujemy wyspę oczami tych, którzy naprawdę ją żyją – od praktycznych porad po autentyczne odkrycia kulinarne i kulturowe.